VVUI DAY
Kho bàiBài hôm nay

CHUYÊN · TỰ LUẬN · 06/09/2026

3 bài tự luận.

Làm trên giấy trước khi mở phần chữa.

BÀI 1025 PHÚTLEVEL 1

Nguồn: Vui Day biên tập từ Câu 1b · Đề thi vào lớp 10 chuyên Toán Nam Định 2024–2025

Xét đa thức P(x) = x² + ax + b với a, b là các số nguyên. Chứng minh rằng nếu P(1 + √2) = 2024 thì P(1 − √2) = 2024.

Xem gợi ý và phần chữa
Gợi ý nhẹ

Khai triển P(1 + √2) rồi gom riêng phần hữu tỉ và hệ số của √2.

Gợi ý mạnh

Ta có P(1 + √2) = (a + b + 3) + (a + 2)√2. Vì √2 vô tỉ và kết quả là số nguyên, hệ số của √2 phải bằng 0.

Tách phần hữu tỉ và phần vô tỉ

Khai triển tại 1 + √2, ta được

P(1 + √2) = (a + b + 3) + (a + 2)√2.

Từ P(1 + √2) = 2024 suy ra (a + 2)√2 = 2021 − a − b. Hai vế lần lượt là một bội nguyên của số vô tỉ √2 và một số nguyên.

Do đó a + 2 = 0 và 2021 − a − b = 0. Suy ra a = −2, b = 2023.

Thay vào P(1 − √2): P(1 − √2) = (1 − √2)² − 2(1 − √2) + 2023 = 2024.

BÀI 330 PHÚTLEVEL 2

Nguồn: Vui Day biên tập từ Câu 4a · Đề thi vào lớp 10 chuyên Toán Nam Định 2024–2025

Chứng minh rằng với mọi số nguyên dương n, số n⁵ − 6n + 33 không thể là số chính phương.

Xem gợi ý và phần chữa
Gợi ý nhẹ

Hãy xét biểu thức theo modulo 5 và nhớ các số dư có thể có của một số chính phương.

Gợi ý mạnh

Theo định lí Fermat nhỏ, n⁵ ≡ n (mod 5). Vì vậy n⁵ − 6n + 33 có một số dư cố định khi chia cho 5.

Một số dư bị số chính phương cấm

Xét biểu thức theo modulo 5. Theo định lí Fermat nhỏ, với mọi số nguyên n ta có

n⁵ ≡ n (mod 5).

Từ n⁵ ≡ n (mod 5), suy ra n⁵ − 6n + 33 ≡ n − 6n + 33 ≡ 3 (mod 5).

Mặt khác, một số nguyên khi chia cho 5 chỉ có thể dư 0, 1, 2, 3 hoặc 4; bình phương tương ứng chỉ có thể dư 0, 1 hoặc 4.

Vì 3 không phải số dư của một số chính phương modulo 5, n⁵ − 6n + 33 không thể là số chính phương.

BÀI 355 PHÚTLEVEL 3

Nguồn: Vui Day biên tập từ Câu 5b · Đề thi vào lớp 10 chuyên Toán Nam Định 2024–2025

Một bảng chữ nhật gồm 2 dòng và n cột, mỗi ô ban đầu chứa đúng một viên bi. Mỗi lần biến đổi, chọn hai ô khác nhau đang có bi; từ mỗi ô chuyển một viên bi sang một ô kề cạnh với nó. Tìm tất cả số nguyên dương n để sau hữu hạn lần biến đổi có thể đưa toàn bộ 2n viên bi về cùng một ô.

Xem gợi ý và phần chữa
Gợi ý nhẹ

Tô bảng như bàn cờ. Hãy theo dõi tính chẵn lẻ của số bi nằm trên mỗi màu sau một lần biến đổi.

Gợi ý mạnh

Mỗi viên bi được chuyển sang ô khác màu, nên số bi trên các ô đen thay đổi một số chẵn. Điều này loại n lẻ. Với n chẵn, hãy dồn đồng thời hai đầu của hai hàng vào bảng con 2 × 2 ở giữa.

Bất biến để loại, xây dựng để nhận

Tô đen trắng xen kẽ các ô như bàn cờ và gọi B, W là tổng số bi đang nằm trên các ô đen, trắng.

B ≡ n (mod 2), W ≡ n (mod 2) sau mọi lần biến đổi.

Mỗi lần biến đổi, hai viên bi đều chuyển sang ô khác màu. Vì thế B thay đổi bởi −2, 0 hoặc 2; tính chẵn lẻ của B và W được bảo toàn. Ban đầu B = W = n.

Nếu n lẻ thì B và W luôn lẻ, nên luôn còn bi trên cả hai màu. Không thể dồn tất cả vào một ô. Vậy n phải chẵn.

Giả sử n chẵn. Trên cả hai hàng, đồng thời dồn từng ô ở mép phải sang trái cho tới hai cột giữa; rồi đồng thời dồn từng ô ở mép trái sang phải. Sau hữu hạn lần, bi chỉ còn trong bảng con 2 × 2 ở giữa và mỗi ô giữa chứa n/2 viên.

Gọi bốn ô giữa là A, B ở hàng trên và C, D ở hàng dưới. Thực hiện n/2 lần phép chuyển B → A và C → D; khi đó A, D mỗi ô có n viên, còn B, C trống. Tiếp theo thực hiện n lần phép chuyển A → C và D → C. Vì C kề cạnh với cả A và D, cuối cùng cả 2n viên bi nằm ở C.

Vậy các giá trị cần tìm là mọi số nguyên dương chẵn n.